Ja, schoonmaakazijn van Kruidvat werkt tegen kalk, en voor de waterkoker en een douchewand met een waas van kalk is het een van de goedkoopste middelen die je kunt kopen. Het werkt alleen niet overal, het werkt traag op dikke korsten, en er zijn materialen waar je het nooit op moet gebruiken, zoals marmer en natuursteen. Wie dat onderscheid kent, heeft aan een fles van een liter maanden genoeg.
Ik heb zelf niet met een meetlat naast de douche gestaan, dus dit is geen laboratoriumtest. Wel heb ik uitgezocht wat er in de fles zit, wat de fabrikant en de overheid erover zeggen, en hoe je de proef in je eigen badkamer en keuken het beste doet.
Wat er in de fles zit
De schoonmaakazijn van Kruidvat komt in een fles van 1 liter en is volgens Kruidvat bedoeld om te ontkalken en schoon te maken, bijvoorbeeld de waterkoker. Op het etiket staan drie waarschuwingen die ertoe doen. Niet gebruiken op kalkhoudende materialen, niet geschikt voor het bereiden van eten, en na gebruik minstens twee keer naspoelen met kraanwater.
Het werkzame bestanddeel is azijnzuur, verdund met water. De Rijksoverheid legt op Waar zit wat in uit dat juist dat zuur de kalk oplost, en dat schoonmaakazijn uit de winkel meestal minder dan 10 procent azijnzuur bevat. Vanaf 10 procent kan het schadelijk zijn voor huid en ogen, dus kijk op het etiket welk percentage erop staat en was na gebruik je handen. Dat schoonmaakazijn niet in je sla mag, heeft ook een reden. Het azijnzuur wordt vaak synthetisch gemaakt, en daarbij kan een kleine hoeveelheid methanol in het product terechtkomen.
Waar je het voor nodig hebt
- Een fles schoonmaakazijn, bij Kruidvat of in de schoonmaakhoek van de supermarkt
- Een lege plantenspuit of sprayfles
- Een microvezeldoek en een oude tandenborstel voor de randen
- Keukenpapier voor het inweken op kranen
- Huishoudhandschoenen, zeker als je gevoelige handen hebt
De proef in de waterkoker
Hier doet schoonmaakazijn waar hij goed in is. Kalk in een waterkoker is een dun, egaal laagje op de bodem en het element, en daar kan een mild zuur goed bij.
- Vul de waterkoker tot ongeveer de helft met gelijke delen water en schoonmaakazijn.
- Breng het aan de kook en laat het daarna een half uur tot een uur staan. Zet een raam open, want de geur is fors.
- Giet het weg en kijk of de bodem schoon is. Zitten er nog witte plekken, herhaal het dan.
- Spoel minstens twee keer na met kraanwater, zoals op het etiket staat, en kook daarna een keer gewoon water dat je weggooit.
Voor de meeste waterkokers is dat genoeg. Bij een koffiezetapparaat, padmachine of volautomaat ligt het anders. Daar raden veel fabrikanten azijn af omdat het rubbers en afdichtingen kan aantasten, en ook Kruidvat zegt dat je bij huishoudelijke apparaten de handleiding van de fabrikant volgt. Welke ontkalker je dan beter pakt, zetten we op een rij in ons stuk over de ontkalker van Kruidvat voor je koffiezetapparaat.
De proef in de douche
In de douche hangt het af van hoe lang de kalk er al zit. Een grijze waas op de glazen wand of witte druppelvlekken op tegels verdwijnen goed met een sprayfles met half water, half schoonmaakazijn. Spuiten, een paar minuten laten inwerken, afnemen met een microvezeldoek en naspoelen. Wie dat elke week doet, krijgt nooit meer een dikke laag.
Op een kraan of douchekop met een harde witte rand werkt het langzamer. Leg dan een lap keukenpapier gedrenkt in onverdunde azijn om de kraan, of hang de douchekop in een zakje met azijn, en laat dat een uur zitten. Daarna met de tandenborstel de randjes los borstelen. Een korst die jaren oud is, krijg je met azijn niet in één keer weg. Daar is een sterkere kalkreiniger voor, of een paar rondes geduld.
Mijn ervaring is dat dit het punt is waar mensen afhaken. Ze spuiten één keer op een dikke laag, zien weinig gebeuren en concluderen dat azijn niet werkt. Het werkt wel, maar traag, en het is vooral een middel voor bijhouden, niet voor een grote inhaalslag. Woon je in een streek met hard water, dan ken je dat, en waarom kalk zich in het ene huis sneller afzet dan in het andere lees je hier.
Waar je het nooit op gebruikt
- Marmer, travertin, hardsteen en andere natuursteen. Dat is kalkhoudend materiaal, en het zuur lost je aanrecht of vloer net zo goed op als de kalkaanslag. Je ziet dat aan doffe, ruwe plekken die niet meer weggaan.
- Samen met chloor. Meng azijn nooit met chloor of een middel waar chloor in zit. Er komt dan een giftig gas vrij.
- Apparaten waarvan de handleiding het afraadt. Koffiemachines en sommige strijkijzers hebben rubbers die niet tegen zuur kunnen.
- Om mee te koken. Schoonmaakazijn is geen tafelazijn, zoals hierboven al stond.
Twijfel je bij een vloer of werkblad of het natuursteen is, test het dan eerst op een plekje dat niemand ziet.
Mijn oordeel
Schoonmaakazijn is geen wondermiddel, en de verhalen dat het alles in huis schoonmaakt kloppen niet. Maar als ontkalker voor de waterkoker en als wekelijkse spray tegen kalkwaas in de douche doet het precies wat het belooft, voor weinig geld en zonder parfumwolk. Een scheut in het vakje van de wasverzachter werkt ook bij handdoeken, zoals we eerder schreven over wat wasverzachter met je was doet. Ik heb er altijd een fles van onder de gootsteen staan. Alleen niet in de buurt van het marmeren plankje in de badkamer.
