Met Black Friday in aantocht staan de folders en webshops weer vol keukenapparaten met flinke kortingen. Culy zette op 7 november de vraag op een rij die veel mensen dan hebben: keukenmachine of blender, wat heb je echt nodig? Hun antwoord komt neer op je kookstijl, en daar ben ik het mee eens. Alleen loopt er in die vraag iets door elkaar dat in de winkel voor verwarring zorgt. Wat de een een keukenmachine noemt, is voor de ander een foodprocessor. En de staafmixer die al in je la ligt, kan misschien meer dan je denkt. Daarom zet ik de vier apparaten naast elkaar en koppel ik ze aan wat je echt maakt.
Vier apparaten die vaak door elkaar lopen
De keukenmachine is het apparaat met een arm boven een open mengkom, waar je een garde, klopper of deeghaak aan hangt. De Consumentenbond noemt keukenmachines specialisten in bakken. Ze mengen, kneden en kloppen, en de kom is meestal 3 tot 7 liter groot.
De foodprocessor heeft een dichte kom met een mes of schijven erin. Daarmee snijd, rasp en hak je. Volgens de Consumentenbond kan een foodprocessor ook kloppen, mengen en kort licht deeg kneden, maar doet een keukenmachine dat meestal beter. De kom is kleiner, tussen 1 en 3,5 liter.
De blender is de hoge kan met messen onderin. Die is gemaakt om te pureren en te mengen, voor smoothies, sauzen en soepen. Kassa legde in een uitleg over keukenapparaten uit dat een blender met een glazen kan geschikt is voor warme ingrediënten en ijs beter crusht dan een foodprocessor met zijn plastic kom.
De staafmixer is de kleinste van de vier. De Consumentenbond noemt hem handig voor het pureren van soep en kleine hoeveelheden, en je hebt er meestal minder afwas van dan van een blender of keukenmachine. Sommige staafmixers hebben een hakmolentje of garde als opzetstuk.
Als Culy het over de keukenmachine heeft, gaat het eigenlijk over beide eerste apparaten tegelijk: het hakken en raspen van de foodprocessor en het kneden van de machine met de arm. In de winkel zijn dat twee verschillende dingen. Wie vooral groente wil snijden, koopt dus iets anders dan wie brood wil bakken.
Wat je maakt, bepaalt wat je nodig hebt
De handigste manier om te kiezen, is kijken naar wat er bij jou echt op tafel komt. Ik pak de recepten erbij die hier de afgelopen weken het meest gemaakt worden.
Soep. Voor een romige bloemkoolsoep of pompoensoep uit de slowcooker volstaat een staafmixer prima. Je pureert in de pan zelf en hoeft niets over te schenken. Culy merkt op dat een blender soepen en sauzen nog fluweelzachter krijgt dan een staafmixer. Maak je grote pannen om in te vriezen, zoals de kerstsoepen die je nu al vooruit kunt maken, dan is een blender met een grote glazen kan prettig. Een foodprocessor of keukenmachine heb je voor soep niet nodig.
Deeg. Hier wint de keukenmachine met de arm duidelijk. Een pizzadeeg of het gistdeeg voor een Limburgse vlaai moet een tijd gekneed worden, en daar is de deeghaak voor gemaakt. Een blender kan geen zwaar deeg aan, schrijft Culy, en een foodprocessor redt het alleen met kort, licht deeg. Bak je één keer per maand een brood, dan kun je ook prima met de hand kneden. Bak je elke week, dan scheelt een keukenmachine je echt werk.
Groente snijden en raspen. Voor een grote schaal rauwkost, een ovenschotel of een berg geraspte kaas is de foodprocessor het apparaat. Met de snijschijf heb je een courgette of een paar wortels in seconden in plakjes. Voor een enkele ui is het meer afwas dan het waard is.
Smoothies en ijs. Dat is het terrein van de blender. Fruit, yoghurt en een handje spinazie draaien in een minuut tot een smoothie. Wil je liever sap zonder vezels, dan is een blender niet het goede apparaat. De Consumentenbond verwijst dan naar een sapcentrifuge of slowjuicer, zoals de slowjuicer van de Action die ik eerder bekeek.
Keukenmachine en blender naast elkaar
| Keukenmachine | Blender | |
|---|---|---|
| Sterk in | Kneden, mengen, kloppen | Pureren, smoothies, soep, ijs crushen |
| Kan niet goed | Pureren tot een gladde soep | Zwaar deeg, grote hoeveelheden hakken |
| Inhoud kom of kan | Meestal 3 tot 7 liter | Verschilt per model |
| Ruimte | Groot en zwaar, ongeveer een half keukenkastje | Kleiner en lichter, staat makkelijk op het aanrecht |
| Schoonmaken | Meer onderdelen | Kan, deksel en mes |
De ruimte is een punt dat vaak pas na de aankoop opvalt. Volgens de Consumentenbond weegt een keukenmachine gemiddeld zo’n 6,5 kilo en neemt hij ongeveer twee keer zoveel aanrechtruimte in als een foodprocessor. Hij heeft al snel een half keukenkastje nodig, en met veel opzetstukken nog een half kastje erbij. Een apparaat dat elke keer uit de kast gesjouwd moet worden, gebruik je minder vaak. Dat is ook de waarschuwing van Culy: ga je dat deeg echt wekelijks maken, of staat de machine straks vooral in de kast?
Handig om te weten als je een keukenmachine gebruikt
Wie kiest voor een keukenmachine, haalt er meer uit als je de kom niet te vol doet. De Consumentenbond geeft daar vuistregels voor. Bij snijden en raspen vul je de kom tot ongeveer driekwart, bij cake- of pannenkoekbeslag tot 60 à 70 procent, bij deeg tot de helft en bij slagroom of eiwit maar tot een kwart, omdat die flink in volume toenemen. Dat helpt bij het kiezen van de maat: bak je graag een dubbele portie brooddeeg, dan heb je een grotere kom nodig dan je zou denken.
Twijfel je tussen beide, dan bestaan er ook combinaties. Culy noemt een blender waar je een kleine foodprocessor op kunt zetten, en de Consumentenbond test keukenmachines die met een blender als opzetstuk komen. Dat scheelt een apparaat in de kast, al doet een losse blender het pureren vaak net wat beter.
Mijn advies voor Black Friday
Kijk voordat je iets in je winkelmandje legt naar wat je de afgelopen maand gekookt hebt. Veel soep, sauzen en af en toe een smoothie? Dan heb je met een goede blender of zelfs een staafmixer genoeg. Bak je wekelijks brood, pizza of taart? Dan is een keukenmachine met deeghaak de aankoop die je echt gaat gebruiken. Snijd en rasp je veel groente voor grote gezinsmaaltijden, dan is het de foodprocessor. Black Friday valt dit jaar op 27 november, en in mijn stuk over wat je nu koopt en waarop je wacht lees je welke aankopen nu al slim zijn en welke beter tot die dag kunnen wachten.
