Er staat in dit huis al jaren een emmer met een gewone vlakke mop, en elk najaar krijg ik weer de neiging om daar iets elektrisch voor in de plaats te zetten. De reclames beloven allebei hetzelfde, namelijk dat je vloer schoon en droog achterblijft, maar het zijn wezenlijk verschillende apparaten. De Consumentenbond testte er zes van de ene soort en elf van de andere, en juist bij laminaat wijken de uitkomsten uit elkaar.
Dus voordat je iets in huis haalt, is het nuttig om te weten wat de twee apparaten eigenlijk met je vloer doen. Want dat verschil is groter dan de winkel je vertelt.
Twee apparaten die iets heel anders doen
Een stoomreiniger verhit water tot stoom en blaast dat op de vloer. De hitte maakt aangekoekt vuil los en doodt een deel van de bacteriën, en er zitten bij veel modellen hulpstukken bij voor voegen en ramen. Er komt dus warmte én vocht op je vloer terecht, en dat vocht zoekt zijn weg.
Een vloerreiniger doet iets anders. Dat is in feite een stofzuiger en een dweil in één behuizing. Hij zuigt kruimels en stof op en brengt tegelijkertijd een dun laagje water met reinigingsmiddel aan, dat door de rol meteen weer wordt opgezogen. Het water is er dus wel, maar het staat maar heel kort op je vloer.
Die tweede eigenschap is precies waar het bij laminaat om draait. Niet de kracht van het apparaat, maar hoe lang er vocht op je vloer blijft liggen en waar dat vocht heen kan.
Waarom laminaat de lastigste vloer van de twee is
Laminaat ziet eruit als hout, maar de kern is een geperste vezelplaat met een decorlaag erop. Die toplaag is hard en kan tegen een stootje, maar bij de naden tussen de planken ligt de kern bloot. Komt daar water in, dan zet de kern uit en krijg je die opstaande randjes die je nooit meer weg krijgt.
Fabrikanten zijn daar zelf duidelijk over. Quick-Step adviseert om laminaat droog of met een minimale hoeveelheid water schoon te maken, stilstaand water te allen tijde te vermijden en de vloer daarna aan de lucht te laten drogen. Ze raden aan om eerst te stofzuigen en pas daarna licht vochtig te dweilen, in de lengterichting van de planken zodat je geen droogstrepen krijgt.
Een stoomreiniger gaat daar dus tegenin. De stoom is heet en fijn genoeg om in die naden te trekken, en wat eronder zit droogt niet even snel als de bovenkant. Bij sommige series staat in het onderhoudsvoorschrift letterlijk dat een stoomreiniger wordt afgeraden, terwijl andere series met een extra afdichting van de naden wel een lage stoomstand aankunnen. Dat verschilt per vloer, dus zoek het onderhoudsblad van jouw eigen laminaat erbij voordat je iets koopt. Dat klinkt als een vervelende tussenstap en het is de goedkoopste die je kunt zetten.
Wat de test wel en niet voor je beantwoordt
De Consumentenbond kijkt bij deze apparaten vooral naar hoe vaak je heen en weer moet over een vlek voordat die helemaal weg is. Ze gebruiken daarvoor onder meer plakkerige jam en opgedroogde koffie, en daar zit meteen het eerlijke antwoord in. Een opgedroogde of vette vlek gaat er bij het ene model met twee halen uit en bij het andere pas na tien. Dat verschil zit binnen dezelfde soort apparaat, niet alleen tussen stoom en zuigen.
Verder wordt er gekeken naar gebruiksgemak, wendbaarheid en levensduur. Die laatste twee zijn in de praktijk belangrijker dan mensen denken. Een apparaat dat niet onder de eettafel door kan of dat zwaar aanvoelt als je halverwege de gang bent, blijft in de kast staan, en dan is het duurste model alsnog de slechtste koop.
Wat de test niet voor je oplost is het onderhoud van het apparaat zelf. Een stoomreiniger moet je regelmatig ontkalken, en hoe vaak dat moet hangt af van je leidingwater. Bij ons slaat de waterkoker binnen twee weken dicht, dus ik weet precies waar dat op uitdraait. Wie in een gebied met hard water woont, doet er goed aan om te lezen waarom kalk zich in het ene huis veel sneller afzet dan in het andere voordat hij een apparaat met een verwarmingselement koopt. Bij een vloerreiniger is er ander werk, want daar moeten de tank, de rol en het filter schoon. Er zijn modellen met een zelfreinigingsstand, maar die neemt het niet helemaal van je over.
Wanneer een stoomreiniger wel de beste koop is
Ik wil er geen slecht apparaat van maken, want op de goede ondergrond is stoom echt sterker. Heb je tegels met voegen, een badkamer, een keukenvloer waar vet op belandt of een plavuizenvloer in de bijkeuken, dan haalt stoom er dingen uit waar een vochtige mop niet bij komt. Ook voor voegen, douchewanden en ramen zijn de hulpstukken van die apparaten hun geld waard.
Heb je alleen laminaat, dan is dat argument weg. Dan koop je een apparaat waarvan je de sterkste eigenschap niet mag gebruiken, en dat is precies het soort aankoop waar je een jaar later spijt van hebt. Een vloerreiniger past daar beter bij, of gewoon stofzuigen met een zachte borstel en daarna licht vochtig dweilen. Dat laatste kost een kwartier en werkt aantoonbaar.
Twijfel je nog of laminaat eigenlijk wel de juiste vloer voor je woonkamer is, bijvoorbeeld omdat je honden of kleine kinderen hebt die van alles morsen, dan is het de moeite om laminaat en pvc naast elkaar te leggen. Pvc heeft dat vochtprobleem bij de naden niet, en dan wordt het antwoord op de vraag boven dit artikel ineens een heel andere.
Wat ik zou doen
Met alleen laminaat in huis zou ik het geld niet aan stoom uitgeven. Ik zou eerst kijken of mijn stofzuiger de klus al half doet, want daar zit vaak meer winst dan in een nieuw apparaat erbij, en de verschillen tussen stofzuigermerken zijn in de tests behoorlijk groot.
Heb je een huis met verschillende vloeren, met laminaat in de woonkamer en tegels in de keuken en de badkamer, dan is een stoomreiniger wel te verdedigen. Gebruik hem dan op de tegels en houd de laminaatvloer bij met een mop. Het apparaat verdient zich dan terug op de plek waar het thuishoort, en je vloer houdt zijn naden dicht.
