Je verkoopt een jasje op Vinted, brengt het netjes naar het afhaalpunt, en dan gebeurt er niets meer. Het pakket komt niet aan, de koper klaagt, jij krijgt een vergoeding en daarmee lijkt de zaak afgehandeld. Tot je datzelfde jasje een tijdje later gewoon weer op Vinted ziet staan, aangeboden door Vinted zelf.
Radar zocht uit wat er achter dat account zit. Het heet Rescued Value, wordt door Vinted beheerd, en verkoopt spullen uit pakketten die tijdens de verzending zijn zoekgeraakt, niet zijn opgehaald of waarvan niet meer te achterhalen is van wie ze zijn, bijvoorbeeld omdat het verzendlabel onleesbaar is geworden.
Wat Vinted zelf zegt
Volgens het platform komen de meeste zendingen gewoon aan en gaat het om een klein deel dat ondanks meerdere bezorg- en retourpogingen bij niemand terechtkomt. Een deel daarvan gaat naar goede doelen, en Rescued Value is een kleinschalige proef om de rest een tweede leven te geven in plaats van weg te gooien. Dat past, zegt Vinted, bij het idee achter een tweedehandsplatform.
De juridische onderbouwing zit in de voorwaarden van Vinted Go, de bezorgtak. Daarin staat dat een retourpakket na vijftien dagen eigendom wordt van Vinted Go als de afzender het niet ophaalt, ondanks een melding. Ligt het pakket bij een externe vervoerder, dan wordt het eigendom via een aparte overeenkomst overgedragen. En, belangrijk detail: volgens Vinted staan een vergoeding en het eigendom van het pakket los van elkaar. Wie is uitbetaald, heeft daarmee niet automatisch afstand gedaan van zijn spullen.
Mag dat eigenlijk?
Hoogleraar burgerlijk recht Jan Biemans van de Universiteit Utrecht legt tegenover Radar uit dat een bedrijf een teruggevonden product niet zomaar mag verkopen. “Dat mag in principe alleen als het bedrijf zelf eigenaar is geworden van het product, of als de oorspronkelijke eigenaar toestemming heeft gegeven om het te verkopen.” Die toestemming kan in algemene voorwaarden staan, en dat is precies wat Vinted heeft gedaan.
Twee kanttekeningen maakt hij daarbij. De eerste is of gebruikers werkelijk beseffen dat ze met het aanvinken van de voorwaarden na vijftien dagen afstand doen van hun eigendom. Is dat niet duidelijk, dan kan daarover discussie ontstaan. De tweede is of zo’n bepaling niet onredelijk bezwarend is voor consumenten, en dat is volgens hem een ingewikkelder juridische vraag.
Ook wijst hij op iets waar je bij een zoekgeraakt pakket niet meteen aan denkt: de koper wordt pas eigenaar op het moment dat hij het pakket ontvangt. Raakt het onderweg kwijt, dan blijft de verkoper eigenaar. Wordt het daarna zonder toestemming verkocht, dan kan die eigenaar in principe aanspraak maken op de opbrengst.
Wat je zelf kunt doen bij een kwijtgeraakt pakket
Eerlijk is eerlijk: als koper of verkoper sta je hier zwak, want de termijn van vijftien dagen loopt door of je nu oplet of niet. Dat maakt de praktische kant juist belangrijker.
- Reageer meteen op een melding dat er een pakket voor je klaarligt. Een retour dat je laat liggen is na vijftien dagen geen retour meer maar een eigendomsoverdracht.
- Bewaar het verzendbewijs, de track-and-trace en een screenshot van de advertentie met foto’s. Zonder bewijs van wat erin zat en wat het waard was, is elk gesprek over een vergoeding een welles-nietes.
- Meld een zoekgeraakt pakket via het platform en niet via een los mailtje, zodat het in het dossier van die transactie staat.
- Krijg je een vergoeding aangeboden, lees dan wat je daarmee tekent. Vinted zegt zelf dat vergoeding en eigendom losstaan, en dat is een uitspraak waar je je later op kunt beroepen.
- Kom je er niet uit, dan is ConsuWijzer van de Autoriteit Consument en Markt het startpunt. Vinted is een buitenlands bedrijf, en voor grensoverschrijdende geschillen kun je terecht bij het Europees Consumenten Centrum.
Mijn conclusie
Dat spullen worden hergebruikt in plaats van vernietigd, vind ik niet het probleem. Dat is nou juist waarvoor zo’n platform bestaat. Wat wringt, is dat degene die het risico loopt en degene die de opbrengst krijgt hier niet dezelfde partij zijn. Iemand raakt zijn spullen kwijt door een fout in de bezorging, en het bedrijf dat die bezorging regelt verkoopt ze vervolgens zelf.
Zolang dat in de voorwaarden staat, is het waarschijnlijk toegestaan. Of het netjes is, is een andere vraag, en die is nog niet beantwoord. Een fatsoenlijke oplossing zou zijn dat de opbrengst terugvloeit naar de oorspronkelijke eigenaar, of dat er tenminste actief wordt gezocht voordat de klok van vijftien dagen begint te lopen.
Voor nu geldt het advies dat bij alle online aankopen werkt: hou je bewijsstukken bij en reageer snel op berichten. Hoe je je uitgaven en betalingen rond zulke aankopen overzichtelijk houdt, schreven we eerder in ons stuk over online betaalgemak in het huishouden.
