Op bijna elke lijst met schoonmaaktips staat wel azijn. Goedkoop, geen sterke geur die blijft hangen en je hebt het toch al in huis. Ook voor de wc wordt het vaak aangeraden. Maar azijn is geen wondermiddel dat alles weghaalt. Het is goed in een ding, en daar moet je het dan ook voor gebruiken. Ik zette op een rij wat azijn in de wc wel en niet doet, en welke fout je nooit moet maken.
Waarom azijn werkt tegen kalk en urinesteen
Azijn is een zuur, en zuur lost kalk op. Dat is de hele kracht. In de wc heb je met twee soorten kalkachtige aanslag te maken. Gewone kalk uit het water zet zich af op de plek waar het water staat, die bekende grijze of bruine rand op de waterlijn. Urinesteen ontstaat volgens de schoonmaakgids van Kärcher vooral onder de spoelrand en op de gebogen delen van de pot, en vooral als je hard water hebt.
Voor allebei raadt Kärcher een zure toiletreiniger aan. Azijn is precies dat, een milde zure reiniger. Het helpt dus goed bij lichte tot gemiddelde aanslag, mits je het lang genoeg laat inwerken. Een scheutje azijn in de pot gieten en meteen doortrekken doet weinig.
Wat azijn wel en niet doet
| Probleem | Helpt azijn? | Wat beter werkt |
|---|---|---|
| Kalkrand op de waterlijn | Ja, met inwerktijd | Bij dikke lagen een sterkere ontkalker voor de wc |
| Urinesteen onder de spoelrand | Ja, bij lichte aanslag | Zure wc-reiniger met een gebogen tuit |
| Muffe urinegeur | Deels, omdat het de aanslag weghaalt waar de geur in zit | Vaak schoonmaken, ook rond de voet van de pot |
| Bacteriën en ziektekiemen | Nee, het is geen ontsmettingsmiddel | Een gewone allesreiniger en regelmatig schoonmaken, of een desinfecterend middel als iemand ziek is |
| Vlekken op de wc-bril en deksel | Nee, liever niet gebruiken | Vochtige doek met een mild middel |
Dat laatste punt wordt vaak vergeten. Kärcher raadt af om de buitenkant van de pot, de bril en het deksel met chloor of zuur te poetsen. Die middelen kunnen de bril geel laten worden of de laklaag aantasten. Voor de bril pak je dus gewoon een vochtige doek met een mild schoonmaakmiddel, ook als je in de pot azijn gebruikt.
Zo pak je de wc aan met azijn
Je hebt schoonmaakazijn, een wc-borstel, eventueel soda, handschoenen en een oude doek nodig. Schoonmaakazijn en soda vind je in elke supermarkt en drogisterij.
- Zet deksel en bril omhoog. Dat raadt Kärcher aan om spetters te voorkomen.
- Verlaag het water in de pot. Hoe minder water, hoe minder de azijn verdunt. Duw met de borstel een paar keer stevig het water de afvoer in, dan zakt het peil.
- Giet de azijn erin. Kärcher noemt een halve liter azijn met 2 tot 3 eetlepels soda. Giet ook langs de rand, zodat het onder de spoelrand komt.
- Laat inwerken. Volgens Kärcher ongeveer 15 minuten. Bij een hardnekkige kalkrand kun je het ook een paar uur laten staan, bijvoorbeeld ’s nachts, als niemand de wc gebruikt.
- Borstel en spoel door. Schrob de rand en onder de spoelrand en trek een paar keer door.
Let op met soda en azijn. Die twee bruisen flink als ze samenkomen. In de open pot is dat geen probleem, maar meng het nooit van tevoren in een afgesloten fles.
De combinatie die je nooit maakt
Hier gaat het vaak mis. Een zure wc-reiniger of azijn samen met een chloorproduct, zoals bleek of een wc-middel met chloor, geeft een wolk chloorgas. Radar schreef in 2014 in een artikel over vergiftigingen dat het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum deze combinatie tot de meest voorkomende meldingen over huishoudmiddelen rekent, met honderden gevallen per jaar. Meestal loopt het goed af als je de ruimte verlaat en frisse lucht zoekt, maar je ogen en luchtwegen raken geprikkeld, en voor mensen met astma is het extra vervelend.
Daarom een vaste regel. Gebruik in de wc nooit twee middelen tegelijk. Heb je net chloor gebruikt, spoel dan eerst een paar keer goed door voordat je azijn gebruikt, en andersom. Let ook op wc-blokjes en randhangers, want die bevatten soms ook werkzame stoffen. Lees het etiket als je twijfelt.
Voorkomen is makkelijker dan schrobben
Het beste wapen tegen kalk en urinesteen is volgens Kärcher heel simpel, na elk wc-bezoek even de borstel erdoor halen. Dan krijgt de aanslag geen kans om vast te zitten. Een keer per week een kopje azijn in de pot, laten staan en daarna borstelen, houdt de waterlijn schoon. Heb je hard water, dan merk je dat snel. Over welke azijn je kunt gebruiken en hoe goed de schoonmaakazijn van de drogist het tegen kalk doet, schreef ik eerder in het stuk over schoonmaakazijn van Kruidvat.
