Wie graag kookt, heeft vaak een doosje van die knisperende zoutvlokken uit het Engelse Maldon in de kast staan. Je verkruimelt ze tussen je vingers boven een biefstuk of een tomatensalade, en ze staan bekend als puur zeezout uit Essex. Nu blijkt dat er ook steenzout uit een Duitse mijn aan te pas komt. Geen reden om je doosje weg te gooien, maar wel een mooi moment om uit te zoeken wat het verschil is tussen zeezout, steenzout en vlokzout, en of je voor dat dure zout eigenlijk iets anders krijgt dan voor een pak gewoon keukenzout.
Wat er over Maldon naar buiten kwam
De Britse krant The Observer publiceerde op 15 november 2026 een onderzoek naar de fabriek van Maldon bij Goldhanger in Essex. Volgens vakblad The Grocer zagen omwonenden in oktober over drie dagen vier vrachtwagens elk zo’n 12 ton zout lossen, in zakken van de Duitse zoutproducent K+S. Dat zou neerkomen op ongeveer 50 ton steenzout per week. Tot 2020 of 2021 kwam dat steenzout uit het Engelse Cheshire, nu dus grotendeels uit Duitsland.
Het steenzout wordt opgelost in water uit de riviermonding van de Blackwater. Zo ontstaat een sterkere pekel, en daardoor is er minder energie nodig om het water te laten verdampen, legt de Ierse nieuwssite TheJournal.ie uit. Maldon noemt dat het salt-on-salt-proces en zegt het al meer dan 140 jaar zo te doen. Het bedrijf zette dat pas op 11 november op zijn website, nadat de krant contact had opgenomen. Een woordvoerder zegt dat steenzout gewoon oud zeezout is, “from evaporated prehistoric seas”.
Mag dat dan zeezout heten?
In Engeland is daar geen sluitend antwoord op. Er bestaat geen wettelijke definitie van zeezout. De Britse Food Standards Agency en de handhavers in Essex keken al in 2019 en 2020 naar het proces van Maldon en zagen geen reden om in te grijpen. Volgens The Grocer werd in 2017 wel een Schotse zoutmaker gesloten nadat bleek dat 80 procent van zijn zout ingevoerd was. Maldon wijst erop dat het Duitse zout bij hen niet zomaar in de doos gaat, maar eerst oplost in zeewater en daarna opnieuw kristalliseert.
De ophef gaat dus vooral over het verhaal op de verpakking. Wie Maldon koopt, koopt een beeld van wind, getij en zeewater uit een Engelse riviermonding. Dat zeewater zit er nog steeds in, maar het is niet het enige.
Zeezout, steenzout en vlokzout: het verschil
De namen zeggen vooral iets over waar het zout vandaan komt en hoe het eruitziet, niet over wat erin zit.
- Zeezout wordt gewonnen door zeewater te laten verdampen, in de zon of boven vuur.
- Steenzout, ook wel bergzout of mijnzout genoemd, komt uit ondergrondse lagen. Die lagen zijn ooit ontstaan doordat oude zeeën opdroogden. In die zin heeft Maldon een punt.
- Vlokzout is geen soort, maar een vorm. Het ontstaat als pekel langzaam wordt verwarmd, zodat er aan het oppervlak platte kristallen groeien. Bij Maldon zijn dat de bekende piramidevormige vlokken. Volgens Wikipedia wordt de pekel daar ingedampt boven gasgestookte stenen kanalen.
Het Voedingscentrum is er nuchter over. Zeezout, Himalayazout en gewoon keukenzout bestaan allemaal vooral uit natrium en chloride. De iets hogere hoeveelheid ijzer, kalium of magnesium in zeezout is zo klein dat je er bij de paar snufjes die je gebruikt niets aan hebt. Een gezondheidsvoordeel boven gewoon zout is er volgens het Voedingscentrum niet.
Waar je het verschil wel merkt
Vlokzout is vooral een kwestie van textuur. Grove, platte kristallen lossen langzamer op dan fijn zout, en daardoor proef je op een salade, een stuk vlees of een chocoladekoekje echt een korreltje dat knispert. Maldon zegt zelf dat het lage magnesiumgehalte zorgt voor een minder bittere nasmaak. Daarom is het een afmaakzout: je strooit het op het bord, niet in het kookwater.
In de pan maakt het niets uit. Zodra zout oplost in pastawater, soep of saus, is een vlokje Maldon niet meer te onderscheiden van een schepje uit het pak. Dat is ook precies waarom het Duitse steenzout de smaak niet verandert: het wordt opgelost en kristalliseert opnieuw tot dezelfde vlokken.
Wat dit betekent voor jouw zoutvaatje
Een praktisch punt waar weinig mensen bij stilstaan is jodium. Dat heb je nodig voor je schildklier, en omdat er van nature weinig in ons eten zit, wordt het in Nederland toegevoegd aan keukenzout en bakkerszout. Gejodeerd zout herken je aan het etiket, schrijft het Voedingscentrum. Gebruik je in de keuken alleen nog dure zeezoutvlokken, kijk dan even of daar jodium in zit. Zo niet, dan is een pak gewoon gejodeerd keukenzout voor het koken helemaal niet verkeerd.
En wat de hoeveelheid betreft: de Gezondheidsraad adviseert volwassenen niet meer dan 6 gram zout per dag. Dat geldt voor vlokzout uit Essex net zo goed als voor steenzout uit Duitsland.
Mijn advies is dus niet om je doosje Maldon weg te doen. Het blijft lekker zout om mee af te maken, en wat erin zit, is niet veranderd sinds je het kocht. Alleen het verhaal op de verpakking is iets minder romantisch dan je dacht. Gebruik het voor het laatste strooisel op je bord, en pak voor het kookwater gewoon het gewone zout.





