Gepofte kastanjes horen bij mij bij de herfst zoals een dikke sjaal en natte fietsbanden. Vroeger kocht je ze in een puntzak op de markt, tegenwoordig maak je ze net zo makkelijk thuis. Het poffen zelf is het probleem niet. Het gepriegel daarna wel, als je met pijnlijke vingertoppen stukjes schil en vlies van een halve kastanje zit te pulken. Culy zette deze week een simpele truc op een rij die dat een stuk makkelijker maakt. Ik heb hem uitgewerkt, met de tijden voor oven, airfryer en pan naast elkaar.
Eerst de goede kastanjes
Alleen de tamme kastanje is eetbaar. De glimmende bruine kastanjes die kinderen in het park verzamelen, zijn bijna altijd paardenkastanjes, en die eet je niet. Ze lijken op elkaar, maar zijn geen familie. Het verschil zie je het best aan de bolster. Die van de tamme kastanje zit vol dunne, scherpe stekels, als een egeltje. De paardenkastanje heeft een groene bolster met een paar losse stekeltjes. De tamme kastanje zelf heeft vaak een puntje met een pluimpje en een platte kant, de paardenkastanje is rond en glad.
Twijfel je, eet ze dan niet. In de herfst liggen tamme kastanjes gewoon bij de groenteboer en in de supermarkt. Raap je ze zelf in het bos, houd het dan bij een kleine hoeveelheid voor eigen gebruik. Staatsbosbeheer hanteert als richtlijn ongeveer een champignonbakje per bezoeker, vertelde een woordvoerder aan de NOS, want de kastanjes zijn ook wintervoer voor muizen, herten en vogels. In andere natuurgebieden kunnen andere regels gelden, dus kijk even op het bord bij de ingang.
Waarom je ze altijd insnijdt
Tijdens het poffen ontstaat er stoom in de kastanje. De schil is stevig, dus de druk loopt op, en een kastanje zonder snee kan openbarsten. Dat is niet alleen een rommel in je oven, het kan ook flink knallen.
Snijd daarom met een klein, scherp mes een kruisje in de bolle kant. Ga door de harde buitenschil heen en liefst ook voorzichtig door het dunne bruine vliesje eronder. Dat tweede is de helft van de truc. Zit het vlies nog dicht, dan blijft het later aan het vruchtvlees plakken. Leg de kastanje met de platte kant op een snijplank, dan rolt hij niet weg onder je mes.
Oven, airfryer of pan
Volgens Culy kun je kastanjes op drie manieren poffen. Dit zijn de tijden, die steeds afhangen van hoe groot je kastanjes zijn.
| Methode | Temperatuur | Tijd | Handig voor |
|---|---|---|---|
| Oven | 200 graden, boven- en onderwarmte | 20 tot 25 minuten | een flinke hoeveelheid tegelijk |
| Airfryer | 180 graden | 12 tot 18 minuten | een klein handje, in één laag |
| Koekenpan | middelhoog vuur | 15 tot 25 minuten | als je geen oven of airfryer hebt |
In de oven leg je ze met het kruisje naar boven op een bakplaat. In de airfryer leg je ze naast elkaar, niet op een stapel, en kijk je tussendoor even of de schil al openstaat. In de pan gebruik je liefst een zware pan met een dikke bodem, zoals een gietijzeren pan, en schud je regelmatig zodat ze niet aan één kant verbranden. Een deksel houdt de warmte vast, maar zet de afzuigkap aan, want er kan wat rook vanaf komen.
Ze zijn klaar als de schil bij het kruisje openkrult en het vruchtvlees zacht aanvoelt als je erin prikt.
De truc voor het pellen
Haal de kastanjes uit de oven of pan en wikkel ze meteen een paar minuten in een schone theedoek. De warmte en de stoom die blijven hangen, maken de schil en het vlies losser. Pel ze daarna terwijl ze nog warm zijn. Laat ze niet helemaal afkoelen, want dan zit het vlies weer vast. Pak er steeds een paar uit de doek en laat de rest ingepakt liggen.
Haal ook het bruine vliesje er helemaal af. Dat smaakt bitter, en het is precies het deel dat bij koude kastanjes zo vervelend blijft plakken.
Wat je ermee maakt
Het lekkerst vind ik ze gewoon zo, nog warm, uit een kommetje op tafel. Maar ze zijn ook mooi in herfstgerechten. Hak ze grof over een paddenstoelenrisotto, prak ze door een puree met boter, of gooi ze door een salade met geroosterde pompoen, geitenkaas en walnoten. Met chocolade of vanille doen ze het ook goed als je iets zoets wilt. En heb je er te veel gepoft, dan zijn ze de volgende dag nog prima door een stamppot of een stoofpotje.





