Sinterklaas is in het land, en in de winkel liggen de kruidnoten met karamel-zeezout en de knetterletters alweer klaar. Leuk, maar soms verlang je terug naar het snoepgoed van vroeger. Culy zette dit weekend een rijtje vergeten sintklassiekers op een rij, van suikerbeestjes tot pijpkaneel. Wij lopen ze langs en kijken vooral naar de vraag die je daarna hebt: waar vind je dit nog?
Het korte antwoord: bijna nooit in het gewone schap van de supermarkt. Wie ouderwets sintsnoep zoekt, moet het hebben van de warme bakker, en soms van een streek. Dat maakt het meteen een leuk uitje voor een zaterdagochtend.
Het vergeten sinterklaassnoep op een rij
Suikerbeestjes
Het paardje van roze of wit suiker is misschien wel het bekendste ouderwetse sintsnoep. Volgens Culy was het rond de negentiende eeuw nog iets voor rijke families, en werd het pas daarna gewoon snoepgoed. Een suikerbeestje is niets meer dan suiker en kleurstof, in een mal gegoten. De bekendste vorm is een paardje.
Waar je het vindt. bij ambachtelijke bakkers die nog zelf suikerwerk gieten. Culy toont ze bij Bakker Jan in Leiden. Vraag er bij je eigen bakker naar, want ze liggen lang niet overal en zijn vaak alleen in november te koop.
West-Friese anijsmoppen
Op het eerste gezicht lijken ze op pepernoten, maar de naam verraadt het verschil al. Anijsmoppen zijn kruidiger dan peper- of kruidnoten, met een duidelijke anijssmaak. Ze komen uit West-Friesland en werden vroeger veel gegeten rond Sinterklaas. Lekker bij een kop thee.
Waar je het vindt. vooral bij bakkers in Noord-Holland. Culy laat ze zien bij Bakkerij Vooges. Woon je verder weg, dan is het de moeite om te vragen of je bakker ze op bestelling maakt.
Knotsen
Knotsen zijn familie van het suikerbeestje en van borstplaat. Het suikergoed wordt in de vorm van een knuppel of staf gegoten, of in grove brokken geslagen, en smaakt meestal naar karamel. Culy noemt het eerlijk gezegd niet helemaal vergeten: borstplaat ligt nog gewoon in de supermarkt, alleen de knots zelf zie je bijna niet meer.
Waar je het vindt. knotsen zelf bij een bakker of banketbakker met eigen suikerwerk. Wil je de smaak in huis, dan is borstplaat in karamel of koffie het dichtst erbij, en die ligt gewoon in de supermarkt.
Pijpkaneel
Dit is de verrassing van het lijstje. Het kaneelstokje ken je, maar vroeger was pijpkaneel een lekkernij die je alleen met Sinterklaas kreeg. Je sabbelde erop als snoepje, of je gebruikte het als rietje om warme melk door te drinken, zodat de melk de kaneelsmaak meekreeg.
Waar je het vindt. dit is het makkelijkste van allemaal. Kaneelstokjes liggen bij de kruiden in elke supermarkt. Voor een rietje kies je de langste en meest gave stokjes; gebroken stukjes kun je gewoon in een pannetje warme melk laten trekken.
Duivekater
Strikt genomen geen snoep, maar wel een feestelijk sintklassieker. Duivekater is een licht zoet wit brood dat wat weg heeft van brioche. Volgens Culy werd het geserveerd op feestdagen waarop er werd uitgepakt, versierd met krullen en op smaak gebracht met extra specerijen. Het brood komt van oudsher uit de Zaanstreek en heeft een lange, ovale vorm met een heel dunne, zachte korst.
Waar je het vindt. bij verschillende Noord-Hollandse bakkerijen, zeker in de Zaanstreek. Buiten Noord-Holland is het lastiger, dus bestel hem op tijd als je bakker hem wel maakt.
Zo maak je er thuis iets van
Je hoeft niet alles te vinden om het gevoel van vroeger op tafel te zetten. Een schaaltje borstplaat, een paar suikerbeestjes als je ze ergens tegenkomt en warme chocolademelk of gewone melk met een kaneelstokje erin: meer is er niet nodig voor een avond met een oude sfeer. Leg er gewone kruidnoten naast, zodat iedereen iets van zijn gading vindt.
Duivekater past goed bij een ontbijt of brunch in de sinterklaasweek, met roomboter of een plakje kaas. En wie op 5 december liever een hele maaltijd neerzet, vindt bij ons makkelijke recepten voor pakjesavond die je grotendeels vooruit maakt.
Waarom de bakker hier je beste adres is
Het meeste ouderwetse sintsnoep is suikerwerk dat met de hand in mallen wordt gegoten of geslagen. Je vindt het zelden in de supermarkt. Bij een warme bakker met een eigen banketafdeling heb je de meeste kans, vooral in de weken voor 5 december. Bel gerust even voor je gaat; dat scheelt een vergeefse rit.
Is het je niet gelukt, dan blijft er altijd de chocolade. Dit jaar zijn er bijvoorbeeld chocoladeletters van sterrenchefs bij Jamin, voor wie het modern en ouderwets wil combineren in één schoen.






