Het is een hardnekkig idee: laat de verwarming gewoon de hele dag en nacht op dezelfde stand staan, want het huis weer opwarmen kost meer dan je bespaart. Vriendin legde die bewering op 20 november voor aan de cijfers van Milieu Centraal en de Consumentenbond, en het oordeel van Vriendin is duidelijk. Voor een gewoon huis met een cv-ketel en radiatoren is het een fabel. Maar er zit een kern van waarheid in, en die hangt af van hoe jouw huis verwarmd wordt.
Hieronder lees je waarom lager zetten werkt, wat het in euro’s oplevert en in welk huis je de thermostaat juist beter met rust laat.
Waarom doorverwarmen bij een cv-ketel duurder is
Een huis lekt de hele tijd warmte weg, door muren, ramen, het dak en de kieren bij de deuren. Hoe groter het verschil tussen binnen en buiten, hoe sneller dat gaat. Staat de thermostaat ’s nachts op 20 graden terwijl het buiten vriest, dan stookt de ketel urenlang om warmte bij te leveren die je slapend niet eens voelt.
Zet je de thermostaat lager, dan koelt het huis langzaam af en neemt het warmteverlies af. ’s Ochtends moet de ketel het huis weer op temperatuur brengen, en dat kost inderdaad gas. Alleen is dat in vrijwel elk huis met radiatoren minder dan wat je de hele nacht verloren zou hebben. Dat stukje opwarmen is precies de kern van waarheid in het fabeltje, maar de rekensom valt toch uit in het voordeel van lager zetten.
Milieu Centraal adviseert daarom zo’n 19 graden als je thuis bent en ongeveer 15 graden als je slaapt of een tijd weg bent. Vriendin geeft er een handige tip bij: zet de thermostaat al een uur voor het slapengaan lager. Het huis blijft dan nog een tijd warm genoeg, terwijl de ketel al rust.
De rekensom voor een gewoon huis
Milieu Centraal rekent op zijn pagina met bespaartips voor verwarming (laatst bijgewerkt in juli 2026) met een voorbeeldhuis: een matig geïsoleerd hoekhuis uit 1970 met een cv-ketel, waarin twee mensen wonen. De bedragen gaan uit van een gasprijs van 1,37 euro per kuub, de gemiddelde prijs die Milieu Centraal voor 2026 tot 2040 verwacht.
- Overdag niet hoger dan 19 graden zetten als je thuis bent, scheelt ongeveer 170 euro per jaar.
- ’s Nachts naar 15 graden, scheelt ongeveer 60 euro per jaar.
- Vier dagen per week overdag niemand thuis en dan ook 15 graden, scheelt ongeveer 120 euro per jaar.
- De verwarming op de slaapverdieping uit en de deuren dicht, scheelt ongeveer 80 euro per jaar.
Wat opvalt is dat de nachtverlaging alleen al zo’n 60 euro per jaar scheelt, in een huis waar de ketel ’s ochtends dus gewoon weer flink aan de slag moet. Werk je een paar dagen per week buiten de deur, dan telt dat nog zwaarder mee. Woon je in een tussenwoning of een goed geïsoleerd huis, dan liggen de bedragen lager, omdat er minder warmte weglekt. In een slecht geïsoleerd huis liggen ze juist hoger. De richting blijft hetzelfde.
Heb je geen slimme thermostaat, dan kun je met een eenvoudige klokthermostaat of met losse radiatorknoppen al veel doen. In ons stuk over de slimme thermostaatknoppen van de Action lees je in welk huis die knoppen echt iets opleveren.
Wanneer klopt het wel?
Nu de kern van waarheid. Er zijn huizen waar het vaak wel verstandiger is om de temperatuur ongeveer gelijk te houden, en dat zijn de huizen die langzaam en met lage temperaturen verwarmen.
Vloerverwarming
Een vloer met water erin warmt traag op. Zet je de thermostaat ’s nachts op 15 graden, dan duurt het ’s ochtends uren voordat het weer behaaglijk is, en in die tijd draait de verwarming op volle kracht. Milieu Centraal adviseert bij vloerverwarming daarom een nacht- en afwezigheidstemperatuur van 17 à 18 graden. Lager zetten mag dus nog steeds, alleen minder ver.
Hybride warmtepomp
Een hybride warmtepomp werkt samen met een cv-ketel. Zakt de temperatuur te ver, dan springt bij het opwarmen de ketel bij en verlies je juist het voordeel van de warmtepomp. Volgens het artikel van Vriendin verlaag je de temperatuur ’s nachts daarom meestal maar één of twee graden.
Volledig elektrische warmtepomp
Hier klopt de bewering het best. Een volledig elektrische warmtepomp werkt het zuinigst als hij rustig en gelijkmatig kan draaien. Bij deze systemen houd je de temperatuur vaak gewoon gelijk, of verlaag je hem hooguit tot 17 à 18 graden als je langer weg bent. Twijfel je over jouw installatie, kijk dan in de handleiding of vraag het je installateur, want die heeft het systeem ook ingeregeld.
Warm blijven zonder dat de thermostaat omhoog gaat
Lager zetten werkt het best als je het niet koud krijgt, want anders draai je de thermostaat binnen een uur weer omhoog. Een paar dingen helpen daarbij.
- Verwarm vooral de kamers waar je echt bent en houd de deuren tussen warme en koude ruimtes dicht.
- Maak je bed alvast warm met een kruik of een elektrische deken. Wij bekeken de elektrische onderdeken van Lidl en de warmwaterkruik van de HEMA.
- Staat er een radiator onder een raam of tegen een ongeïsoleerde buitenmuur, dan helpt radiatorfolie. Volgens Milieu Centraal levert dat bij een ongeïsoleerde steensmuur ongeveer 15 euro per vierkante meter folie per jaar op, en voor enkel glas zelfs ongeveer 70 euro.
Heb je de verwarming net weer aangezet voor het seizoen, loop dan ook even onze lijst langs met vijf dingen die je eerst controleert. Een ontluchte radiator warmt sneller op, en dan is dat ochtendse opwarmen na een koele nacht ook zo gebeurd.






