Witte handdoeken zien er de eerste maanden uit als in een hotel, en daarna sluipt er langzaam een grauwe waas in. Ze voelen stugger aan, drogen minder goed en hangen er wat vaal bij in de badkamer. Met de feestdagen en logees in aantocht is dat het moment om ze weer op te frissen. The Spruce zette de aanpak van schoonmaakexperts op een rij in vier trucs: baking soda, zuurstofbleek, azijn en een grondige weekbeurt die in Amerika towel stripping heet. Die tips komen uit de Verenigde Staten, waar andere producten in de winkel staan. Ik heb ze vertaald naar wat je hier in huis hebt of bij de drogist en supermarkt haalt, en erbij gezet waar je in Nederland net anders mee omgaat.
Waarom witte handdoeken grauw worden
Voordat je iets toevoegt, helpt het om te weten waar het grauwe vandaan komt. Meestal is het geen vuil, maar een laagje resten. Te veel wasmiddel spoelt niet helemaal uit en blijft in de lussen van de badstof hangen. Wasverzachter legt er een vettig laagje overheen. En in veel delen van Nederland komt er hard water uit de kraan, waarvan kalk zich in de vezels nestelt. Dat laagje vangt vuil en huidvet, en zo wordt wit geleidelijk grijs. In ons stuk over kalk en hard water in huis lees je waarom dat in het ene huis veel sneller gaat dan in het andere.
De eerste stap is daarom minder doen, niet meer. The Spruce raadt aan om zuinig te zijn met wasmiddel, witte handdoeken los van gekleurde was te wassen en ze op een lage stand te drogen. Wasverzachter laat je bij handdoeken het best helemaal staan: het maakt ze minder absorberend. Waarom dat zo is, en welke dingen in je wasmand nog meer last hebben van wasverzachter, staat in dit artikel.
De vier trucs, vertaald naar je eigen wasmachine
1. Zuiveringszout bij je wasmiddel
Wat Amerikanen baking soda noemen, heet bij ons zuiveringszout of baksoda en ligt in de supermarkt bij de bakproducten. The Spruce adviseert een halve kop, zo’n 100 gram, bij je gewone wasmiddel in de trommel te doen en op een warme stand te wassen. Zuiveringszout neutraliseert luchtjes en helpt vuil los te weken. Voor handdoeken die vooral muf ruiken is dit de makkelijkste eerste stap.
2. Zuurstofbleek in plaats van chloor
Zuurstofbleek is natriumpercarbonaat, het actieve bestanddeel in veel vlekverwijderaars en witmakers met oxi of zuurstof op de verpakking. Je vindt het bij de drogist en in de wasmiddelenafdeling, soms ook als los poeder. The Spruce raadt het aan als mildere vervanger van chloorbleek: het maakt wit weer wit zonder dat de badstof er zo van lijdt. Volg de dosering op de verpakking en doe het samen met je wasmiddel in de machine. Chloor kan handdoeken ook witter maken, maar slijt de vezels op den duur, en dat is precies wat je bij handdoeken niet wilt.
3. Azijn in de spoeling
Een kop schoonmaakazijn of witte natuurazijn in het wasverzachterbakje helpt volgens The Spruce om achtergebleven wasmiddel en luchtjes weg te spoelen, en maakt de handdoeken zachter. Hier zit wel een Nederlandse kanttekening. Wasmachinefabrikanten raden vaak af om regelmatig azijn te gebruiken, omdat het zuur op den duur rubberen afdichtingen kan aantasten. Gebruik het dus als opknapbeurt af en toe, niet bij elke was. En meng azijn nooit met chloor: daarbij komen schadelijke dampen vrij.
4. Een grondige weekbeurt
Zijn je handdoeken echt grauw en stug, dan helpt een flinke weekbeurt. The Spruce beschrijft het als volgt: vul een bad of grote teil met heet water, los daarin een halve kop wasmiddel, een halve kop soda en een halve kop borax op, laat de handdoeken een paar uur of een nacht weken, spoel ze goed na en was ze daarna gewoon.
In Nederland pas je dat recept aan. Soda (natriumcarbonaat, niet te verwarren met zuiveringszout) haal je gewoon in de supermarkt bij de schoonmaakmiddelen. Borax is hier niet meer zomaar te koop, omdat het in de Europese Unie is aangemerkt als schadelijk voor de voortplanting. Laat het daarom weg en gebruik in plaats daarvan een schep zuurstofbleek. Draag bij het weken handschoenen, want heet water met soda is behoorlijk agressief voor je huid. Na het weken zie je vaak aan het grijze water hoeveel er uit de handdoeken is gekomen.
Zo blijven ze daarna wit
Zijn je handdoeken weer stralend, dan houd je ze zo met een paar gewoontes:
- Was witte handdoeken altijd apart, op 60 graden als het label dat toestaat. Dat is warm genoeg om wasmiddel goed te laten werken en bacteriën aan te pakken.
- Gebruik minder wasmiddel dan je gewend bent, zeker bij zacht water. Woon je in een gebied met hard water, kijk dan naar de dosering voor hard water op de verpakking in plaats van zelf extra te schenken.
- Laat de trommel niet te vol. Handdoeken hebben ruimte nodig om goed te spoelen.
- Droog ze op een lage stand in de droger of buiten aan de lijn. Drogerballen kunnen helpen om ze luchtiger te maken; in onze test lees je wat drogerballen wel en niet doen.
- Doe eens per paar maanden een opknapbeurt met zuurstofbleek, voordat het grauwe er weer echt in zit.
Je hebt meestal niet alle vier de trucs tegelijk nodig. Begin met minder wasmiddel en geen wasverzachter, voeg zuurstofbleek toe bij de witte was en bewaar de grote weekbeurt voor de handdoeken die echt ver heen zijn. Dan liggen er straks voor de logees weer handdoeken klaar waar je zelf ook graag in zou stappen.
