Je pakt een vaatdoekje van de kraan, en nog voor je het aanrecht hebt afgenomen ruik je het al. Zuur, een beetje muf, alsof het doekje al dagen in een plastic zak heeft gezeten. Vriendin schreef er op 10 november over in een stuk over zure keukendoekjes, met een wasmethode met azijn en soda. Die methode loop ik hieronder na, maar ik wil eerst iets anders laten zien. Als je doekjes na de was nog steeds zuur ruiken, zit het probleem vaak niet in het doekje, maar in de manier van wassen en soms zelfs in de wasmachine.
Waar die zure geur vandaan komt
Een vaatdoekje is vochtig, warm en zit vol etensresten. Dat is precies waar bacteriën en schimmels van houden, en wat je ruikt zijn de stoffen die zij aanmaken. Volgens Radar kan een vaatdoekje na 24 uur al meer dan vier miljard bacteriën bevatten, en ook de ziekmakende E. coli kan erin zitten. Een doekje dat je meerdere dagen achter elkaar gebruikt of nat op een hoopje laat liggen, gaat dus vanzelf ruiken.
Nu het buiten koud en nat is en veel was binnen droogt, blijven doekjes en theedoeken ook langer vochtig. Hoe langer ze nat zijn, hoe meer tijd bacteriën krijgen. Daarom merk je de zure geur in deze tijd van het jaar sneller.
Op welke temperatuur je ze moet wassen
Daarover zijn alle bronnen het eens. De Consumentenbond schrijft dat je op minimaal 60 graden moet wassen om bacteriën en schimmels te doden. Op 40 graden overleven ze het dus. Marcel Zwietering, hoogleraar levensmiddelenmicrobiologie in Wageningen, zei tegen RTL Nieuws dat je vaatdoekjes gewoon bij de rest van de was mag doen, zolang dat op minstens 60 graden is, aldus Radar. Wasmiddel en heet water samen doen het werk.
Let daarbij wel op het programma, want niet elk programma met 60 op de knop wordt ook echt lang genoeg 60 graden. De Consumentenbond waarschuwt in zijn veelgestelde vragen over wasmachines dat het eco-programma op 60 graden en het programma eco 40-60 niet lang genoeg op hoge temperatuur wassen. Die zijn zuinig, en dat is prima voor de gewone was, maar voor keukendoekjes kies je het normale katoenprogramma op 60 graden. Wast je machine je doekjes al maanden op eco 40-60, dan heb je hier waarschijnlijk de verklaring voor die geur.
Kijk wel even op het waslabel. Vriendin noemt dat terecht als voorwaarde, want niet elk doekje kan tegen 60 graden.
Ruikt de wasmachine zelf ook muf?
Dit is de stap die vaak wordt overgeslagen. Als je wasmachine zelf naar oude was ruikt, gaat die geur gewoon mee in je doekjes. De Consumentenbond geeft een paar duidelijke oorzaken. Te veel wasmiddel zorgt voor vetluis, een smerige laag in de machine. Een deur die na de was dicht blijft, laat de trommel niet drogen. En wie altijd op lage temperatuur wast, geeft bacteriën vrij spel.
Het advies is om minstens een of twee keer per maand een was op 60 graden te draaien, weer niet op een eco-stand. Laat na de was de deur en het wasmiddelbakje open zodat alles kan drogen, en maak het rubber in de deur en de wasmiddellade regelmatig schoon. Gebruik je vaak vloeibaar wasmiddel met veel wasverzachter, dan kan af en toe een kookwas op 90 of 95 graden zinvol zijn. Meer over wat je je machine beter niet aandoet, lees je in zes dingen die je beter niet in de wasmachine stopt.
Azijn en soda, wat bereik je ermee?
Blijft de geur hangen, dan raadt Vriendin een tweestappenaanpak aan. Eerst een was op 60 graden met natuurazijn in het wasmiddelbakje en zonder wasmiddel. Azijn kan helpen om geurtjes en resten wasmiddel weg te halen. Daarna laat je de doekjes in de machine zitten en draai je nog een was op 60 graden met soda, dat geuren helpt te neutraliseren. Tot slot alles goed laten drogen.
Dat kan helpen, maar zie het als een redmiddel en niet als iets voor elke week. Volgens de Consumentenbond waarschuwen wasmachinefabrikanten dat azijn en soda onderdelen van de machine kunnen aantasten, zoals de rubbers. Vriendin zegt er zelf ook bij dat je moet nagaan of je wasmachine geschikt is voor azijn. Kijk dus eerst in de handleiding. Gebruik je azijn ook al voor andere klussen in huis, lees dan ook even waar je azijn beter niet gebruikt.
Heb je geen zin in een extra wasbeurt voor één doekje? De Consumentenbond noemt nog een snelle tussenoplossing. Maak het doekje nat en leg het een minuut op de hoogste stand in de magnetron. Laat het daarna goed drogen.
Zo blijven ze fris
Voorkomen is een stuk makkelijker dan een zure geur eruit krijgen. Uit de bronnen samen komt een simpele routine.
- Vervang je vaatdoekje elke dag, dat adviseert de Consumentenbond voor alle keukendoeken. Vriendin houdt voor theedoeken en keukenhanddoeken ongeveer twee dagen aan, en eerder als ze erg nat worden.
- Hang een gebruikt doekje uitgespreid op, bijvoorbeeld over de kraan of een haakje, en laat het niet in een prop in de gootsteen liggen.
- Gooi natte doekjes niet bij elkaar in de wasmand, maar laat ze eerst drogen.
- Doseer je wasmiddel volgens de verpakking, want resten maken doekjes muf.
- Laat ze helemaal droog worden voor je ze opvouwt en in de la legt.
Wie elke dag een schoon doekje pakt, heeft er al snel zeven per week nodig. Met zo’n stapel kunnen de vuile gewoon mee met een volle 60-gradenwas. Zijn je witte theedoeken door de jaren heen ook grauw geworden, dan helpen deze trucs voor grauwe handdoeken ook voor theedoeken.
