Januari heeft de reputatie, maar september doet het werk. De zomerspullen moeten weg, de schooltassen komen binnen, er hangt ineens weer een jas over de trapleuning en iedereen zit weer in een ritme. Dat is precies het moment waarop een huis zich laat aanpakken, en dat is geen gevoel van mij alleen.
Good Housekeeping legde de vraag voor aan een aantal professionele organizers en die noemen september het beste opruimmoment van het jaar. Het is Amerikaans advies, dus Thanksgiving staat er als ijkpunt in, maar de redenering werkt hier net zo goed met Sinterklaas en kerst als deadline. Je hebt nu nog tijd en straks niet meer.
Waarom dit moment beter werkt dan januari
In januari ruim je op terwijl het huis al vol is met nieuwe spullen. In september doe je het ervoor. Beth Penn van het Amerikaanse Bneato Bar zegt in dat stuk dat de zomer een beetje chaos uitnodigt, met tassen die nooit helemaal zijn uitgepakt en papieren die ergens in een hoek zijn beland, en dat een reset in september je het najaar in helpt met minder visuele rommel in huis en in je hoofd.
Daar komt het praktische argument bij dat Nichole Gehman noemt. Ruim je de kinderkamers nu op, dan is er in december ruimte als er van alle kanten nieuwe kleren en speelgoed binnenkomen. Zij zegt het net iets minder netjes, namelijk dat er bij haar al plek in de laden is gemaakt tegen de tijd dat de familie met zeven nieuwe setjes op de stoep staat. Herkenbaar, en het is een stuk prettiger dan in de laatste week van december een la leegtrekken.
Begin in de hal, niet in de kledingkast
De meeste opruimlijstjes beginnen bij de kleding en dat is zonde, want de hal levert het snelste resultaat op. Ann Lightfoot adviseert de entree nu klaar te maken voor de bulk van het najaar, met schoenenopberging voor laarzen, een dienblad of bak voor natte spullen en haken of manden voor sjaals, wanten en mutsen. Haar redenering is dat de hal de eerste verdedigingslinie is tegen najaarsrommel, want wat daar blijft liggen wandelt anders de woonkamer in.
Dat is bij ons letterlijk waar. Zolang er in de gang geen plek is voor natte schoenen staan ze op de mat, en dan staat de tas ernaast, en dan ligt de jas over de stoel in de keuken. Een lage bak en drie extra haken kosten bij de Action of de IKEA geen geld en ze schelen elke ochtend gedoe. Dit is het onderdeel waar ik zou beginnen als je dit weekend maar een uur hebt.
Kasten, kinderkamers en de voorraadkast
Daarna pas de kledingkast. Haal eruit wat je deze zomer niet hebt aangehad en wees daar streng in, want kleding die een heel seizoen bleef hangen gaat het volgende seizoen ook niet aan. Voor de kinderkamers geldt hetzelfde, met als extra dat kinderkleding sneller te klein is dan je bijhoudt en dat een volle la elke schoolochtend tijd kost.
De voorraadkast is het derde stuk en daar noemt Laura Ellis iets dat ik zelf pas sinds dit jaar doe, namelijk werken met zones. Zet alles wat in een broodtrommel of een sporttas gaat bij elkaar op een eigen plank of in een aparte mand, zodat je ’s ochtends niet drie keer de kast doorzoekt. Verder de houdbaarheidsdata langslopen en weggooien wat over de datum is, en wat je dagelijks nodig hebt op ooghoogte zetten in plaats van achterin.
Het vierde stuk is de plek waar de schoolbrieven, formulieren en sleutels belanden. Ellis pleit voor een vaste hoek met een bord voor de planning en haakjes of bakjes voor sleutels en pasjes, omdat dat de paniekmomentjes vlak voor vertrek eruit haalt. Wie daarbij meteen de agenda voor het hele jaar wil vullen, kan de schoolvakanties van 2027 er nu al in zetten.
Wat je nu doet en in december terugverdient
Twee dingen uit het rijtje horen niet bij het opruimen maar bij het vooruitkijken, en die zijn juist nu de moeite. Loop de kerstdozen na, test de lichtjes en kijk wat er nog heel is. Je weet dan wat je moet vervangen voordat het schap leeg is, en je koopt niets wat je allang hebt. En wie kerstfoto’s van het gezin laat maken boekt in september goedkoper en zonder de drukte van december.
Waar ik het niet mee eens ben, is de suggestie dat je dit allemaal in één weekend doet. Dat is precies het soort planning waardoor mensen halverwege de kledingkast stoppen en de rest van het jaar over een stapel heen stappen. Neem een onderdeel per weekend en laat de volgorde los als jouw huis op een andere plek piept, want een vast schema werkt lang niet voor iedereen, zoals ik eerder schreef over het vaste schoonmaakschema.
Mijn eigen volgorde is hal, voorraadkast, papierhoek en dan pas de kasten boven. Dat zijn de drie plekken waar ik elke dag langskom, en het verschil merk je meteen. De kledingkast merk je pas als je hem opendoet.
