De kachel gaat weer aan, en grote kans dat hij aan een stekkerdoos hangt, gewoon omdat het stopcontact achter de bank zit. Precies dat raden brandweerorganisaties af. Het Amerikaanse tijdschrift Good Housekeeping waarschuwde er op 3 november voor, en ook Brandweer Nederland is er duidelijk over: een elektrische kachel steek je rechtstreeks in het stopcontact in de muur.
Het onderwerp speelt dit najaar extra. Volgens Welingelichte Kringen lag de verkoop van elektrische kachels en verwarmingselementen bij Gamma en Karwei in oktober 2026 tot dat moment 82,4 procent hoger dan een jaar eerder. Uit een peiling van het RTL Nieuwspanel bleek dat bijna de helft van de Nederlanders van plan is deze winter elektrisch bij te verwarmen. Er staan dus veel kachels in huis die net uit de doos of van zolder komen.
Waarom een kachel iets anders is dan een lamp of een telefoonlader
Een stekkerdoos is prima voor spullen die weinig stroom vragen. Een kachel van 2000 watt, een heel gangbaar vermogen, trekt zijn volle vermogen door het snoer, de stekker en de contactpunten. En dat doet hij vaak uren achter elkaar, terwijl hij ook nog warmte de kamer in blaast. Volgens de brandweer, aangehaald door Welingelichte Kringen, “kunnen de stekker en de contactpunten razendsnel gloeiend heet worden”.
Drie dingen maken het erger. De oude stekkerdoos uit de la is vaak van minder goed materiaal en nooit bedoeld voor zo’n apparaat. Een kabelhaspel die opgerold blijft, kan oververhitten, waarna gesmolten isolatie kortsluiting en brand kan geven. En wie meer apparaten op dezelfde stekkerdoos zet, vraagt nog meer vermogen van hetzelfde stukje plastic.
Dat het geen theoretisch verhaal is, laten cijfers uit de Verenigde Staten zien. CBS News noemde in 2017 cijfers van de brandveiligheidsorganisatie NFPA over de jaren 2009 tot en met 2013: verwarmingsapparatuur was betrokken bij naar schatting 56.000 gemelde woningbranden, en kachels waren goed voor twee op de vijf daarvan. Die cijfers gaan over Amerika, met andere huizen en een ander stroomnet, en zeggen dus niets over de Nederlandse aantallen. Ze laten wel zien waar het risico zit: bijna de helft van die branden ontstond in december, januari en februari.
Zo zet je de kachel wel goed neer
Kies eerst het stopcontact en pas daarna de plek, niet andersom. Dat stopcontact zit in de muur en je gebruikt het alleen voor de kachel. Zit er een dubbel stopcontact, laat de andere helft dan leeg, want ook daar raden de bronnen andere apparaten af.
Daarna de plek zelf. Houd ongeveer een meter afstand tot gordijnen, de bank, beddengoed en andere dingen die kunnen branden. Zet hem op een vlakke, stabiele vloer en niet op een kast, tafel of tapijt, en leg het snoer nooit onder een kleed of onder een deur door. Staat er bij jou iemand die slecht ter been is, houd de looproute dan vrij.
Komt de kachel van zolder, kijk dan eerst even na of het snoer geen scheurtjes of knikken heeft en haal het stof eruit. De brandweer noemt stof in apparaten als risico, onder meer bij ventilatorkachels. Heb je er zo’n een, zoals de ventilatorkachel van de Action die we eerder bekeken, dan is die schoonmaakbeurt dus geen overbodige luxe. De Woonbond noemt ventilatorkachels bovendien brandgevoeliger dan radiatorkachels of infraroodpanelen. Let bij aanschaf op een beveiliging tegen omvallen en oververhitting.
Dit laat je nooit onbeheerd
De regel van de Amerikaanse Electrical Safety Foundation is kort: ga je slapen of de kamer uit, zet de kachel dan uit en haal de stekker eruit. Dat geldt dus ook voor het kacheltje op de slaapkamer dat je ’s nachts aan wilt laten. Wil je alleen warm op de bank zitten, dan is een elektrische deken misschien genoeg en hoeft er geen hele kamer warm te worden.
Zorg verder dat je snel kunt ingrijpen. Dat betekent werkende rookmelders en een meterkast waar niets voor staat, want bij een elektrische brand schakel je eerst de stroom uit voordat je gaat blussen, zo schrijft Brandveilig.com. Meer over een veilige inrichting lees je in ons artikel over brandveiligheid in de woonkamer.
En als het stopcontact echt te ver weg zit?
De nette oplossing is een extra vast stopcontact. Seniorenveiligwonen.nl raadt aan een elektricien te laten beoordelen of dat kan. Kijk ook of de kachel naar een andere muur kan, waar wel een vrij stopcontact zit.
Moet je toch een keer een verlengsnoer gebruiken, lees dan de handleiding van je kachel. Sommige fabrikanten raden het af. Hornbach schrijft bij een van zijn kachels een onbeschadigde, goedgekeurde kabel voor van minstens 3 x 1,5 mm². Daarnaast geldt:
- Kijk welk vermogen op de stekkerdoos of het snoer staat en blijf daar ruim onder, zoals de Belgische Brandweerzone Centrum adviseert.
- Rol een haspel helemaal uit.
- Koppel nooit snoeren of stekkerdozen aan elkaar.
- Kies bij een stekkerdoos een model met een KEMA- of VDE-keurmerk.
Zie dit als noodoplossing voor even, en niet als de vaste opstelling voor de hele winter.
Wanneer je de stekker er meteen uit trekt
Voel je dat de stekker, het snoer of het stopcontact ongewoon warm wordt, hoor je geknetter, ruik je een brandlucht of zie je verkleuring rond de stekker? Haal de stekker er dan uit en gebruik dat stopcontact niet meer tot je weet wat er aan de hand is. Slaat de stop of aardlekschakelaar steeds door, of zit het stopcontact los, laat er dan een elektricien naar kijken. Dat zijn precies de signalen die je makkelijk wegwuift, omdat de kachel het verder gewoon nog doet.
