Het bakseizoen begint en ergens achterin de kast staat nog een half pak bloem van vorig jaar. Kun je daar nog een appeltaart mee bakken, of gooi je het weg? Bloem is droog en lijkt eeuwig mee te gaan, maar het blijft een landbouwproduct. Ik zocht uit hoe lang het goed blijft, waar je op let en waarom de Nederlandse en Amerikaanse adviezen nogal verschillen.
Wat de datum op het pak betekent
Op een pak bloem of meel staat een ten minste houdbaar tot-datum, de THT. Dat is een kwaliteitsdatum en geen veiligheidsdatum. Het Voedingscentrum zegt op zijn bewaarpagina voor meel dat je een ongeopend pak tot een jaar na de THT-datum en mogelijk langer kunt gebruiken, als het er nog goed uitziet en de verpakking heel is. Een geopend pak kan volgens het Voedingscentrum langer dan een jaar in de keukenkast, mits je het goed afsluit. Na de datum geldt de bekende regel, kijk, ruik en proef.
Good Housekeeping is in een nieuw stuk over bloem een stuk voorzichtiger. Daar noemen ze voor witte bloem 6 tot 12 maanden ongeopend en 6 tot 8 maanden na openen. Dat zijn Amerikaanse adviezen, en die zijn dus een stuk krapper. Een ding zeggen ze allebei. De datum alleen is geen reden om bloem weg te gooien, het gaat om hoe hij eruitziet en ruikt.
Houdbaarheid per soort
Niet elk meel gaat even lang mee. De Amerikaanse voedselveiligheidsexpert Darin Detwiler legt in Good Housekeeping uit dat bloem kwaliteit verliest, geuren en vocht opneemt en ranzig kan worden. Dat laatste geldt vooral voor meel met veel vet, zoals volkorenmeel, notenmeel, zadenmeel en glutenvrije mixen. In volkorenmeel zit de kiem van de graankorrel nog, en het vet daarin wordt na verloop van tijd ranzig.
| Soort | Hoe lang ongeveer goed | Beste plek na openen |
|---|---|---|
| Witte bloem en patentbloem | Voedingscentrum: tot een jaar na THT ongeopend, geopend langer dan een jaar mits goed afgesloten | Koel en droog in de kast |
| Volkorenmeel en speltmeel | Good Housekeeping: 3 tot 6 maanden in de kast, 6 tot 8 maanden in de koelkast | Koelkast of vriezer |
| Notenmeel en amandelmeel | Korter door het hoge vetgehalte | Koelkast of vriezer |
| Glutenvrije mixen | Verschilt per mix, vaak korter door noten en zaden | Koelkast als het pak dat aangeeft |
Bak je weinig, koop dan liever kleine pakken volkorenmeel. Witte bloem kun je gerust een tijdje op voorraad hebben.
Wanneer je hem weggooit
Twijfel je, ruik er dan aan. Het Voedingscentrum noemt muf en ranzig ruiken als teken van bederf. Detwiler is uitgebreider en noemt een muffe, zure, bittere, oude of olieachtige geur, en een geur die doet denken aan klei. Gooi bloem ook weg als je dit ziet.
- Schimmel of verkleuring
- Klontjes doordat er vocht bij is gekomen
- Spinsel, larfjes, kevertjes of motjes
Vooral dat laatste kom je in Nederlandse keukenkastjes geregeld tegen. Meelmotten en kevertjes zitten zelden alleen in een pak. Vind je ze, kijk dan de hele kast na, ook de pakken pasta, rijst, noten en ontbijtgranen, en maak de planken goed schoon. Het Voedingscentrum wijst erop dat je in warmte en vocht eerder insecten in meel en bloem aantreft.
Zo bewaar je het het langst
Het advies van beide kanten is eensgezind. Koel, droog, donker en goed afgesloten. Een papieren pak dat met een wasknijper dicht zit is niet genoeg, want vocht, geurtjes en beestjes komen er zo in. Doe geopende pakken in een goed sluitende voorraadbus van glas, blik of stevig plastic, of zet het hele pak erin. Plak de datum van het pak op de bus, dan weet je later nog hoe oud het is.
Een plek naast de oven of boven de vaatwasser is minder handig, omdat het daar warm en soms vochtig is. Volkorenmeel en notenmeel kun je in de koelkast of vriezer zetten. Laat het voor het bakken wel op kamertemperatuur komen, anders werkt je deeg anders. Volgens het Voedingscentrum is gewone bloem minder geschikt voor de vriezer, en in de kast gaat hij ook prima lang mee.
Bloem is niet klaar om te eten
Nog een punt dat los staat van de datum. Rauwe bloem is geen kant-en-klaar product. Het Voedingscentrum waarschuwt dat er in meel schadelijke bacteriën kunnen zitten, zoals E. coli. Snoepen van rauw deeg of beslag raden ze daarom af, zeker voor jonge kinderen, zwangeren, ouderen en mensen met minder weerstand. Tijdens het bakken gaan die bacteriën dood, dus de cake zelf is gewoon veilig.
Wil je meer weten over het verschil tussen bloem, patentbloem en volkorenmeel voor je bakwerk, lees dan mijn overzicht van bloem, meel en basisingrediënten.
